11. YARGI PAKETİ TBMM’de KABUL EDİLDİ: COVİD DÜZENLEMESİNİN KAPSAMI DARALTILDI. Cinsel İstismar ve Aile İçi Cinayet Kapsam Dışı
TBMM Adalet Komisyonu’nda, kamuoyunda 11. Yargı Paketi olarak bilinen Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, oy çokluğu ile kabul edildi. Komisyonda kabul edilen teklif, TBMM Genel Kurulu’na sevk edilecek.
2020 yılında ortaya çıkan COVID-19 pandemisi, ceza infaz kurumlarında mahpus ve tutuklu yoğunluğu, kapalı alan koşulları ve temas zorunluluğu nedeniyle enfeksiyonun yayılma ihtimalini ciddi ölçüde artırmış; bu durum, infaz hukukunda geçici ve istisnai nitelikte düzenlemelerin yapılmasını zorunlu kılmıştır. Bu çerçevede 2020 yılı Haziran ayından itibaren, açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler yönünden “COVID-19 izni” olarak adlandırılan ve hükümlülerin kurum dışında, konutlarında infazlarına devam edebilmelerine imkan tanıyan geçici izin uygulaması yürürlüğe konulmuştur. Pandeminin etkilerinin sürmesi sebebiyle söz konusu izin, 2023 yılı Temmuz ayına kadar her iki ayda bir uzatılmıştır.
2023 yılı Temmuz ayında kabul edilen ve kamuoyunda 10. Yargı Paketi olarak bilinen torba kanun ile bu geçici izin uygulaması kalıcı hale getirilmiş; böylece yaklaşık 110.000 hükümlünün tahliye edilmesi veya açık/denetimli serbestlik rejimine geçirilmesi sağlanmıştır. Ancak bu düzenleme yalnızca hükümlüler bakımından uygulanmış; tutuklular, bu imkandan yararlanamamıştır.
COVID-19’a ilişkin infaz düzenlemesinden yalnızca hükümlü statüsündeki kişilerin yararlanabilmesi, tutukluların ise kapsam dışında bırakılması uzun süre kamuoyunda eleştirilere konu olmuştur. Ceza adaletinin ve eşitlik ilkesinin gereği olarak, suç tarihi esas alınarak tutukluların da bu geçici infaz rejiminden yararlanabilmesi gerektiği uzun süredir dile getirilen bir görüş olmuştur. 11. Yargı Paketi’nin hazırlık çalışmalarında bu eleştirilerin dikkate alındığı ve COVID-19 düzenlemesinin suç tarihi itibarıyla uygulanması gerektiği; kişinin hükümlü veya tutuklu olup olmadığına bakılmaksızın düzenlemeden eşit şekilde yararlanabilmesine yönelik hükümlerin taslakta yer aldığı görülmüştür.
Ancak Perşembe gecesine kadar devam eden müzakereler sonucunda, COVID-19 düzenlemesi olarak bilinen 27. maddenin kapsamının daraltıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre; aile üyelerine karşı, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişilere karşı, kadınlara ve çocuklara yönelik olarak kasten öldürme suçunu işleyenler tahliye kapsamı dışında bırakılmıştır. Ayrıca cinsel saldırı ve çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkum olanlar da düzenlemeden yararlanamayacaktır. “Terör” suçları ise zaten ilk tasarıdan itibaren kapsam dışı tutulmuş durumdadır. Bu değişikliklerle birlikte, TBMM Adalet Komisyonu’nda kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak bilinen Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi oy çokluğu ile kabul edilmiştir.
Komisyon tarafından kabul edilen metne göre; terör suçları ve örgütlü suçlar hariç olmak üzere, alt soy ve üst soya, kardeşe, eşe, boşanılan eşe, kadınlara, çocuklara ve beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişilere karşı işlenen kasten öldürme suçları ile cinsel saldırı ve çocuğun cinsel istismarı suçları düzenlemenin kapsamı dışında tutulmuştur. Buna karşılık; diğer kişilere karşı işlenen kasten öldürme suçları ile alt soy ve üst soya, kardeşe, eşe, boşanılan eşe, kadınlara, çocuklara ve kendisini savunamayacak durumdaki kişilere yönelik kasten yaralama suçları kapsam içinde değerlendirilmektedir. Bu kapsamda olan hükümlüler, üç yıllık ek denetimli serbestlik imkânından yararlanabilecektir. Ancak, hükümlünün ceza hükmü içerisinde kapsam dışında kalan bir suçun bulunması hâlinde; bu suçun kapsam içinde olan diğer suçlarla içtima etmesi durumunda dahi yasa hükümlerinden yararlanılması mümkün olmayacaktır.
ÖNEMLİ BİLGİLER
İçtima edilmiş cezalardan herhangi birinin 01.08.2023 tarihinden sonra işlenmiş bir suça ilişkin olması veya örgüt/terör örgütü suçuna dair bulunması halinde, ilgili hükümlünün bu düzenlemeden yararlanması mümkün değildir. Bu nitelikte tek bir suçun varlığı dahi kanun maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmektedir.
Denetimli serbestlik hakkını kaybetmiş olan, denetimli serbestlik ihlali nedeniyle dosyası kapatılan ve yeniden açık ceza infaz kurumuna iade kararı verilen hükümlüler ile koşullu salıverilmesi geri alınanlar, üç yıllık ek denetimli serbestlik imkanından faydalanamaz. Koşullu salıverilmesi geri alınan hükümlüler, geri alınan kısmı kapalı ceza infaz kurumunda infaz edeceklerinden, bu durum açık ceza kurumuna ayrılma süreleri bakımından herhangi bir değişiklik doğurmayacaktır.
Daha önce Geçici Madde 10’un 2. veya 6. fıkraları kapsamında yararlanmış olan hükümlülerin durumlarında herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Aynı geçici maddeden birden fazla kez yararlanılması hukuken mümkün değildir.