6136 Sayılı Yasa Kapsamında Ruhsatsız Silah Satın Alma, Bulundurma ve Taşıma ile Silah Ticareti Suçları: Son Kanun Değişiklikleri Kapsamında Cezai Yaptırımlar
6136 Sayılı Kanun’da Yapılan Değişiklikler ve Detaylı Açıklaması
Aşağıda, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda yapılan değişikliklerin güncel kanun metni ile birlikte detaylı açıklamaları sunulmuştur. Bu açıklamalar, kanun koyucunun amacı, değişikliklerin pratikte yaratacağı etkiler ve bu düzenlemelerin kamu güvenliği açısından taşıdığı önemi kapsamaktadır.
1. Satın Alma, Taşıma ve Bulundurma Suçunun Cezası Artırılmıştır (13. Madde)
Daha önce 13. maddenin birinci fıkrasında, ateşli silahları ve bunlara ait mermileri satın alma, taşıma veya bulundurma suçları için “bir yıldan üç yıla kadar hapis ve otuz günden yüz güne kadar adli para cezası” öngörülmekteydi. Yapılan değişiklikle bu ceza, “iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası” olarak artırılmıştır.
Bu değişiklik, yasa dışı silah taşıma ve bulundurma fiillerine yönelik caydırıcılığı artırmayı amaçlamaktadır. Alt ve üst sınırların artırılması, suçun toplumsal etkilerinin dikkate alındığını göstermektedir.
2. Ev veya İşyerinde Bir Adet Silah ve Mutat Sayıda Mermi Bulundurma Suçunun Cezası Artırılmış ve Basit Yargılama Usulünden Çıkarılmıştır (13. Madde)
13. maddenin üçüncü fıkrasında yer alan düzenleme, ev veya işyerinde bir adet silah ve mutat sayıdaki merminin bulundurulmasını kapsamaktadır. Daha önce bu fiil için “iki yıla kadar hapis ve yirmi beş günden yüz güne kadar adli para cezası” öngörülmekteydi. Değişiklikle birlikte ceza, “üç yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası” şeklinde artırılmıştır. Ayrıca, bu suç basit yargılama usulünden çıkarılmıştır.
Bu değişiklikle, silah ve mermilerin ev veya işyerinde bulundurulması gibi fiillerin daha ciddi sonuçlar doğurabileceği değerlendirilmiş ve bu tür fiiller için daha kapsamlı bir yargılama süreci öngörülmüştür.
3. Kurusıkı Tabancalardan Dönüştürülen Tabancalara Dair Rejimin Değiştirilmesi
Kurusıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği atan silahların teknik değişikliklerle ateşli silahlara dönüştürülmesi fiili, 13. maddenin beşinci fıkrasında düzenlenmekteydi. Bu düzenlemeye göre, dönüştürme eylemleri 13. maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre cezalandırılmaktaydı.
Yapılan değişiklikle, bu eylemler artık 12. madde kapsamında ele alınmakta ve “üretim” fiili olarak nitelendirilmektedir. Bu kapsamda:
- Dönüştürme eylemleri artık daha ağır cezalar öngören 12. maddeye göre değerlendirilmekte ve cezalandırılmaktadır.
- Dönüştürülen silahların sayı ve nitelik bakımından “vahim olmaması” durumunda cezaların üçte birine kadar indirilebileceği belirtilmiştir.
Bu değişiklik, dönüştürme eylemlerini daha ciddi bir suç olarak ele almakta ve kurusıkı silahların yasa dışı şekilde ateşli silahlara dönüştürülmesini önlemeyi hedeflemektedir.
Genel Değerlendirme
Yapılan değişiklikler, yasa dışı silah ticaretine ve kullanımına karşı caydırıcılığı artırmayı amaçlamaktadır. Özellikle 13. maddenin 1. ve 3. fıkralarında cezaların artırılması, toplumun güvenliğine yönelik tehditlere karşı daha sert önlemler alınması gerektiği düşüncesine dayanmaktadır.
Kurusıkı tabancaların ateşli silahlara dönüştürülmesi eylemlerinin 12. madde kapsamına alınması, bu konuda yaşanan hukuki belirsizlikleri gidermiştir. Ancak, dönüştürme eylemlerinin “vahim olmama” kriterinin uygulamada netleştirilmesi gerekmektedir.
Eklenen idari para cezası düzenlemeleri, ruhsatlandırma ve nakil süreçlerinde yasal yükümlülüklere uymayı teşvik etmek amacı taşımaktadır. Ancak, bu cezaların uygulanmasında mülki idare amirlerinin yetkisinin keyfi kullanılmaması için sıkı denetim mekanizmaları geliştirilmelidir.
6136 Sayılı Kanunun 12. Maddesinde Yapılan Değişiklikler
Madde 12
- Her kim bu Kanunun kapsamına giren ateşli silahları, bunlara ait mermileri veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları ülkeye sokar veya sokmaya kalkışır, bunların ülkeye sokulmasına aracılık eder ya da 29/6/2004 tarihli ve 5201 sayılı Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun hükümleri dışında ülkede yapar; bu suretle ülkeye sokulmuş ve ülkede yapılmış olan ateşli silahları, mermileri veya balistik önemi haiz parçaları bir yerden başka bir yere taşır, yollar, taşımaya bilerek aracılık eder, satar veya satmaya aracılık ederse ya da bu amaçla bulundurursa, beş yıldan on iki yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır
- Birinci fıkrada yazılı suçları üçüncü fıkradaki hal dışında iki veya daha çok kişinin birlikte işlemeleri halinde, failler hakkında sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
- Birinci fıkradaki fiillerin suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek cezalar bir kat artırılır.
- Ateşli silahın tüfek, seri ateşli, kısa sürede çok sayıda ve etkili biçimde mermi atabilen tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı olması ya da bu nitelikleri taşımayan ateşli silahlar veya her türlü mermiler ile namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların miktar bakımından vahim olması halinde, yukarıdaki fıkralarda yazılı cezalar yarı oranında artırılarak hükmolunur.
- Dördüncü fıkrada niteliği belirtilen ateşli silahlar ile benzerlerinin miktar bakımından vahim olması halinde, birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı cezalar bir kat artırılarak hükmolunur.
- Kurusıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da benzerlerini atabilen silahları, teknik özelliklerinde değişiklik yaparak bu Kanun hükümlerine tabi silah haline dönüştürmek, 5201 sayılı Kanun hükümleri dışında yapılmış üretim olarak kabul edilir ve bu madde hükümlerine göre cezalandırılır. Dönüştürülen silahların sayı ve nitelik bakımından vahim olmaması halinde, verilecek ceza üçte birinden yarısına kadar indirilir.
6136 Sayılı Kanunun 13. Maddesinde Yapılan Değişiklikler
Madde 13
- Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahları, bunlara ait mermileri veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları ya da ses veya gaz fişeği atabilen silah iken bu Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülen silahları satın alan, taşıyan veya bulunduranlar hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
- Ateşli silahın, bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlardan olması ya da silahın, mermilerin veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
- Bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlar dışındaki ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerinin veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların ev veya işyerinde bulundurulması halinde verilecek ceza üç yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adlî para cezasıdır.
- Ateşli silahlara ait mermilerin veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların pek az sayıda bulundurulmasının veya taşınmasının mahkemece vahim olarak takdir edilmemesi durumunda hükmolunacak ceza altı aya kadar hapis ve otuz günden beş yüz güne kadar adlî para cezasıdır.
- Kuru sıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da benzerlerini atabilen tabancayı, teknik özelliklerinde değişiklik yaparak öldürmeye elverişli silah haline dönüştüren kişi, bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre cezalandırılır.
- Bu madde kapsamındaki bulundurma ve taşıma fiilinin; vefat, sağlık durumu, mahkûmiyet, müsadere, satın alma veya devir nedeniyle yapılan ruhsatlandırma ya da ruhsat yenileme işlemlerinde bu Kanunda düzenlenen yükümlülüklere aykırı davranılarak işlenmesi halinde on bin Türk Lirasından yirmi beş bin Türk Lirasına kadar idari para cezasına hükmolunur.
- Nakil izin belgesi almaksızın, bulundurma izni verilen silahını mesken veya işyeri değişikliği nedeniyle nakledenler hakkında on bin Türk Lirasından yirmi beş bin Türk Lirasına kadar idari para cezasına hükmolunur. Bu madde hükümlerine göre idari para cezası vermeye mülki idare amiri yetkilidir.
Madde 1
10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasına “mermilerinin” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu silahlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların” ibaresi eklenmiştir.
Madde 6
6136 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “olanların” ibaresinden sonra gelmek üzere “, gazilerin” ibaresi, “şehitlerin” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve gazilerin” ibaresi ve fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Bu Kanun hükümlerine göre armağan edilen silahlar için kişilere bulundurma veya taşıma izni veren kayıt ve belgelerde süre kaydı aranmaz.”
Madde 7
6136 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Ayrıca, bu Kanun hükümlerine göre armağan edilen silahlar için kişilere bulundurma veya taşıma izni veren kayıt ve belgeler, her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.”
Madde 9
6136 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“İkinci kez silahı çalınan veya silahını ikinci kez kaybedenlere, yeni silah müracaatlarında tek bir silah için taşıma veya bulundurma izni verilebilir. Bu silahın devri halinde yeniden taşıma veya bulundurma izni verilebilir. Ruhsat sahiplerinin kayıp veya çalıntı olmayan silahlarına ait ruhsatlarının yenilenmesi bu fıkra kapsamında değerlendirilmez.
Üçüncü kez silahı çalınan veya silahını üçüncü kez kaybedenlerin silah vesikası geri alınır ve bu kişilere fiil tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe silah bulundurma ve taşıma izni verilmez. Fiil tarihinden beş yıl geçtikten sonra bu kişilerin yeni silah müracaatlarında tek bir silah için taşıma veya bulundurma izni verilebilir.”